Paleoantropoloji Anabilim Dalı

Paleoantropoloji Anabilim Dalı Akademik Kadro:

                                                                             Telefon                      E-posta

Prof. Dr. İsmail ÖZER        (ABD BAŞKANI)        1733               iozer@ankara.edu.tr

Prof. Dr. Ayla SEVİM EROL                                  1152               aerol@ankara.edu.tr

Prof. Dr. Erksin GÜLEÇ                                         1732              egulec@ankara.edu.tr

Araş. Gör. Hakan MUTLU                                      1159              mutluh@ankara.edu.tr

Araş. Gör. Ece EREN                                                                  eceren@ankara.edu.tr

 

ÖYP’li Araştırma Görevlileri:

Araş. Gör. Çilem SÖNMEZ SÖZER                       1189              csonmez@ankara.edu.tr

 

 Paleoantropoloji ABD Tanıtım

Paleoantropoloji Anabilim Dalı, insanlığın başlangıcından itibaren bu güne kadar insanoğlunun anatomik, biyolojik ve morfolojik açıdan geçirmiş olduğu tüm değişimleri araştırarak, elde ettiği bulgularla geçmişle günümüz arasında bir köprü kurmaktadır.

Paleoantropoloji Anabilim Dalı’nın temel amacı, tarih öncesi dönemlerde birey olarak insanın, grup olarak ise toplumların ne tür morfolojik yapılara sahip olduklarını, nasıl şartlarda ve ortamlarda yaşadıklarını, geçirmiş oldukları hastalıkları ve tedavi edilip edilmediklerini, beslenme biçimlerini, nüfus hareketliliklerini araştırarak bu bireyler veya toplumlarla ilgili bilgi edinmek ve bu bilgilerle günümüze kadar geçen tarihsel süreç içerisindeki değişimi ortaya koymaktır.  Paleoantropoloji, aynı zamanda geçmişte yaşamış olan toplumlar üzerinde yapılacak araştırma ve incelemelerle, toplumlararası akrabalık ilişkileri ile geçmişten günümüze toplumlardaki farklılaşmaları da değerlendirir.  İnsan araştırmalarının haricinde, insan toplumlarıyla birlikte yaşamış olan diğer omurgalıları da, farklı bilim dallarıyla ortaklaşa araştırarak, bu omurgalıların ilgili toplumlarla ne tür bir bağlantısı olduğu da Paleoantropoloji’nin ilgilendiği konulardan bir diğeridir. Paleoantropoloji Anabilim Dalı’nın materyali, paleoantropolojik ve arkeolojik kazılardan çıkarılan insan iskeletleri ile Paleontolojik kazılardan ele geçen bazı fosil buluntulardır.

Paleoantropoloji Anabilim Dalı’nın çalışmaları, yüzey araştırmaları, kazı çalışmaları ve laboratuar incelemeleri olmak üzere üç farklı aşamada gerçekleşir.  Yüzey araştırmaları insan ve insanın atalarına ilişkin buluntuların nerelerden bulunabileceğinin tespitine yönelik araştırmalardır.  Jeolog, paleontolog, sedimentolog gibi çeşitli disiplinlerde mensup bilim insanlarından destek alarak çalışmalarını detaylandırır. Kazı çalışmaları, yüzey araştırmaları sonucunda,  insan veya insanla ilişkili diğer buluntuların varlığının tespit edildiği yerlerde, arkeolojik/antropolojik kazı metotları uygulanarak başlatılır.  Kazılardan ele geçen materyaller ise laboratuar ortamında temizlik, kataloglama ve farklı koruma teknikleri ile muhafaza edilme gibi muhtelif işlemlerin sonucunda gerekli kişiler tarafından çalışılır ve ulusal/uluslararası bilimsel makaleler aracılığı ile bilim dünyasıyla paylaşılır.

Paleoantropolojik çalışmalar sonucunda, taksonomi, insanlık tarihi, toplumlararası ilişkiler, toplumsal ve çevresel gelişmeler ve değişimler, nüfus artışları ve hastalıklarla ilgili sonuçlara varılabilmektedir.  Bu çalışmalarla primat takımı içerisinde sınıflandırılan insan ailesinin yok olan türleri hakkında bilgiler, geçmişte yaşamış toplumların morfolojik, biyolojik, kültürel ve demografik yapıları hakkında bilgiler ile toplumlararası benzerlik ve farklılıklar hakkında bilgiler elde edilebilmektedir.

Ülkemizde yapılan paleoantropolojik çalışmalarda, Anadolu’da geçmişte yaşamış toplumlarının yaşamış oldukları çevresel koşullarla bu toplumların morfolojik yapıları, demografik dağılımları ve patolojik iz oluşturan hastalıkların tespiti amacıyla iskelet kalıntıları incelenmektedir.  Paleoantropoloji Anabilim dalı, Biyoloji, Anatomi, Fizyoloji, Patoloji, Adli Tıp, Demografi, İstatistik gibi yakın bilim dallarından yararlanarak, elde edilen bulgularla, ilgili toplumların nüfus dağılımları, sağlık durumları, beslenme rejimleri ve birbirleriyle olan biyokültürel ilişkileri ortaya konulabilmektedir. İskeletlerden yararlanılarak oluşturulan yaş kriterleri, cinsiyet kriterleri ve boy formülleri, Adli Antropoloji biliminde iskelet haline gelmiş kayıp şahısların kimliklendirilmesinde kullanılmaktadır.  Böylece Paleoantropoloji Anabilim Dalı’nda elde edilen bilgilerle Adli Bilimlere de katkı sağlanabilmektedır.

Paleoantropoloji Anabilim dalında uygulamalı derslerin, paleontolojik ve paleoantropolojik çalışmaların yapıldığı bir laboratuar mevcuttur. 1930’lu yıllardan itibaren Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz KANSU, Ord. Prof. Dr. Muzaffer ŞENYÜREK, Prof. Dr. Fikret OZANSOY, Prof. Dr. Muine ATASAYAN, Prof. Dr. Enver Yaşar BOSTANCI, Doç. Dr. Refakat ÇİNER tarafından yüzey araştırmalarından elde edilen paleolitik buluntular üzerinde yapılan çalışmalarla alan araştırmaları başladı.  Daha sonra Prof. Dr. E. BOSTANCI ile Prof.Dr. M.S. ŞENYÜREK tarafından, Antakya, Gaziantep, Antalya illerindeki kazı çalışmalarına başlanarak, Ülkemizde uygulamaya yönelik Paleoantropolojik  çalışmalara başlanmış oldu. Günümüzde ise Ulusal ve Uluslar arası destekli kazı çalışmaları devam etmektedir.  Prof. Dr. Berna ALPAGUT başkanlığında Paşalar kazısı ile bilimsel danışmanlığında Anadolu Medeniyetler Müzesi tarafından yürütülen Sinap Kazısı, Prof. Dr. Erksin GÜLEÇ başkanlığında; Sivas ve Üçağızlı Mağarası kazıları ve Prof. Dr. Ayla SEVİM EROL başkanlığında Çorakyerler kazılarıyla devam eden çalışmalar Dünya Paleoantropoloji Literatüründe önemli yer almaktadır.  Bunların yanı sıra Arkeolojik kazılardan ele geçen iskelet buluntuları değerlendirilerek Anadolu insanlık tarihinin aydınlatılmasına katkı sağlanmaktadır.